Local News

Maart ta luna internacional di Conscientisacion di Cancer na Tripa

28 February 2026
This content originally appeared on Diario Online.
Promote your business with NAN

Fundacion ABO

*Screening ta Cuminsa na Cas y esey  ta cambia tur cos

ORANJESTAD (AAN): Tin palabranan silencioso, cu hopi hende ta evita menciona cu stem duro. Cancer di Tripa ta un di nan.

E ta  zona clinico. Complica. lncomodo. Pa hopi aña, screening  di cancer na tripa  a keda den e huki ey, ta asocia cu hospital, preparacion medico, procedura  y miedo. Pa hopi hende homber y hende muhe na Aruba, e pensamento ta cu: screening ta nifica colonoscopia. Anto si screening ta nifica colonoscopia, nan ta prefera  di warda.

E pensamento ey ta locual Fundacion ABO- Stichting Aruba Bevolkingsonderzoek ta desea di cambia cue  campafia pa e programa  di screening di cancer na tripa, CORESA, durante e luna di maart. Pasobra maart ta e Luna lnternacional di Conscientisacion di Cancer na Tripa. Ye ana aki, e meta nota solamente reconoce esaki, sino introduci e siguiente paso.

E FIT-test.

No un idea di ultimo momento, ni tampoco un nota di menos importancia. Pero manera e prome paso. Screening ta cuminsa na cas. E frase ey nota un slogan. Ta un comienso nobo.

E FIT-test- Fecal lmmunochemical Test- ta un instrumento di screening simpel cu por haci

na cas. Door di haci uzo die  metodo simpel aki pa colecta bo af,por tuma un muestra chikito cu lo entrega pa analisis na laboratorio.

Un test sin motibo  pa bishita hospital. Sin preparacion necesario y sin anestesia.

E test ta controla  pa presencia di sanger cu nota visibel cu wowo - senal tempran cu,si wordo detecta na tempo,por  cambia completamente e scenario. Tin un berdad cu nos no sa bisa:

Mayoria  hende nota evita screening pasobra nan nota interesa. Nan ta evita screening door cu nan tin miedo.

Miedo  di diagnostico. Miedo di proceduranan. Miedo  di locual e par nifica.

E FIT-test ta kita e miedonan  aki paso pa paso.

E ta  separa screening for di hospital. E ta separa prevencion for di panico.

E ta trece e prome paso bek den privacidad di bo mes cas.

Dr. Chris Franca, gastroenterologo y fundador di e programa, ta splica esaki simpel: "Screening no ta cuminsa cu colonoscopia. Eta  cuminsa cu un FIT- test simpel na cas. Ora nos kita bareranan innecesario, mas hende ta dispuesto pa participa. Y deteccion tempran ta salba bida."  Colonoscopia ta keda un instrumento medico importante. Pero e nota e cuminsamento. Eta warda  considera solamente si resultado di e FIT-test ta mustra cu evaluacion adicional ta necesario. Pa mayoria  di hende,e FIT-test ta e unico paso cu ta necesario.

Hende homber  y hende muhe di 45 te 75 aña, asegura bou di AZV, ta eligibel. No tin necesidad di carta di dokter. Algun lo ricibi carta di Fundacion ABO den post - no como propaganda, sino como un invitacion organisa pa prevencion. Otronan par tuma contacto  directamente cu Fundacion ABO. Eligibilidad ta warda verifica. Recogemento par warda coordina na e localidad mas conveniente  di Lab HOH of na oficina di Fundacion ABO, cu awor ta ofrece oranan extendi riba diahuebs anochi y diasabra mainta. E ta  structura. Simpel. Accesibel.

Durante luna di maart, presencia di Fundacion ABO ta notabel riba Aruba. Entrevistanan na radio. Programanan  di television. Charlanan den comunidad. Sesionnan di salud y bienestar na lugarnan di trabou. lnfobooth na Botica di Servicio, BENU,ImSan,HOH y localidadnan strategico di pop-up. Na hopi di e eventonan aki,residente cu ta eligibel por registra  y haya nan FIT-test mesora. Esaki nota un lansamento chikito pero un introduccion di un test nobo delibera.

Nanine Ponson, Directora  di Fundacion ABO, ta visualisa esaki no como un campaña, sino como infrastructura: "Ora prevencion ta structura y accesibel, participacion ta bira algo normal. E ta bira parti di e manera cu nos ta cuida nos mes y otro. Nos ta mira  nos comunidad responde cu seriedad y union".

Y kisas esey ta e cambia di mas poderoso. Screening pa cancer na tripa  no mester ta algo cu ta wordo susura. E porta Practice, Regular y Responsabel. E porta un acto chikito di cuido cu ta sosode den privacidad  di bo cas, prome cu sintomanan mes aparece. Screening ta disefia pa hende cu ta sinti nan mes saludabel.

No ta trata  di miedo. Ta trata  di accion tempran. Y pa Aruba, e accion ey awor ta cuminsa cu algo simpel - un kit chikito, un momenta trankil na cas, y un decision cu ta bisa: Mi ta scoge prevencion.

Pa haya sa mas of verifica  bo eligibilidad: Telefon: +297 588 1212 WhatsApp: +297 594 5020. Tambe por registra online: fundacionABO.org/BoAf