Kmo’s kiezen juiste veranderstrategie voor hun digitale transformatie

The content originally appeared on: De Ware Tijd Online

11/04/2022 22:00

Illustratie: Microsoft

AANGEBODEN
Kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) in Suriname kiezen een juiste veranderstrategie voor hun digitale transformatie als reactie op de coronacrisis. Dat blijkt uit een studie die is gepubliceerd in de Academic Journal of Suriname (AJS) van de Anton de Kom Universiteit. In het artikel ‘Digital Transformation and Change Strategies of Small and Medium-sized Enterprises (SMEs)’ is te lezen hoe Surinaamse kmo’s reageerden op de nieuwe economische omstandigheden na de coronauitbraak. De studie illustreert met name hoe een goede ‘fit’ tussen omgevingsfactoren en veranderstrategie de basis is van de succesvolle adoptie en het gebruik van verandering.

Tekst Vincent Roep

DE OVERHEID MAAKTE op 13 maart 2020 de uitbraak van Covid-19 in
het land formeel bekend. Terwijl iedereen vocht tegen de verdere
verspreiding van het gevreesde coronavirus, werden isolatie en
‘social distancing’ stilaan (onbedoeld) de norm. Zelfs in de korte
perioden waarin de coronamaatregelen gedeeltelijk waren opgeheven
of versoepeld, werd aan de meeste mensen gevraagd om vanuit huis te
werken en werden vele bedrijven (noodgedwongen) gesloten.

Steeds meer consumenten meden de drukte of gingen minder vaak de
deur uit. Veel kmo’s hadden voor het uitbreken van de
coronapandemie ‘e-commerce’ noch ‘e-business’ als instrument breed
ingezet. Echter, de uitbraak in Suriname heeft ervoor gezorgd dat
deze ondernemingen steeds meer onlinediensten aanboden. Naarmate de
pandemie voortduurde, stelden consumenten nieuwe eisen, zoals
aantrekkelijke, klantvriendelijke onlineverkoop platforms en
snelle, goedkope leveringen. Dit alles om drukke locaties en
winkels te vermijden.

De mogelijke impact van een trend die abstract lijkt digitale
transformatie werd dus in 2020 voor de Surinaamse kmo’s plotseling
heel tastbaar. De meeste kmo’s haasten zich om digitale diensten en
verkoopkanalen op te zetten of op te schalen. Dit niet alleen om
hun medewerkers toe te rusten om te telewerken, maar ook om nieuwe
manieren te vinden om hun klanten te bereiken. Bovendien merkten de
kmo’s dat ze heel snel afscheid moesten nemen van hun bestaande of
traditionele bedrijfsmodellen. De meeste van hen hebben hun website
of socialemediapagina’s bijgewerkt of aangepast om het klantcontact
en de onlineverkoop te verbeteren. Sommige van deze ondernemingen
grepen de kans aan om beter uit de coronacrisis te komen,
bijvoorbeeld via de versnelde uitvoering van hun digitale
strategie.

Digitale transformatie

DIGITALE TRANSFORMATIE IS een strategische beslissing en omvat
meer of minder ingrijpende veranderingen in het bedrijfsmodel. De
veranderingen kunnen zijn in processen, middelen, operationele
methoden en andere elementen van een organisatie, zoals cultuur,
organisatiestructuur, werkplekken en zelfs ethiek. De keuze voor
het opstarten van de digitale transformatie is voor een kmo daarom
een structurering op lange termijn.

De coronacrisis heeft de digitale transformatie bij kmo’s in
Suriname versneld. Die gaat nu meer dan ooit over service, waarde
toevoegen aan diensten of producten en een goede interactie met
klanten. Het gaat ook om processen die steeds meer naar ‘online’
verschuiven. Het is dus een belangrijke strategische beslissing die
leidt tot veranderingen in het businessmodel van een
onderneming.

Ondanks alle onzekerheid is het duidelijk dat de coronapandemie
de geleidelijke opkomst van digitale handel bij de kmo’s heeft
versneld. De investering in e-commerce mogelijkheden is een
onmiddellijke behoefte geworden. E-commerce is nu een zeer reele
scheidslijn tussen de bedrijven die in staat zijn om de nieuwe
economische omstandigheden te doorstaan en de bedrijven die de
coronacrisis niet zullen overleven.

Voor de meeste kmo’s verliepen digitale handel en modernisering
tot voor kort om een aantal redenen traag. Het beeld dat in het
onderzoek naar voren komt is dat kmo’s op verschillende gebieden
veel beperkingen ervaren: hoge technologische barrieres,
kostenbeperkingen, trage besluitvorming, et cetera. Deze bedrijven
moeten wennen aan het idee dat ze in feite bezig zijn met digitale
handel. Die is al lang de weg naar de toekomst, hoewel de komst van
deze nieuwe vorm van handel zeker werd versneld door de
pandemie.

Tegenwoordig heroverweegt bijna elke kmo ‘hoe’ zaken te doen als
gevolg van de coronapandemie. Te midden van zoveel onzekerheid en
zorgen is overduidelijk geworden dat digitale handel niet alleen
een modewoord is: het is cruciaal voor het voortbestaan van het
bedrijf. E-commerce bestaat al bijna twee decennia. Maar het is de
coronacrisis die voor een wake-upcall heeft gezorgd bij de kmo’s in
Suriname. Die heeft duidelijk gemaakt hoe belangrijk het is om
wendbaar te zijn. Het adopteren van nieuwe technologie en het
moderniseren van traditionele bedrijfsmodellen zijn vandaag de dag
zeker topprioriteit voor deze bedrijven.

Een proactievere benadering van digitale handel kan mogelijk
helpen om de economische gevolgen van dit soort onvoorziene
gebeurtenissen in de toekomst te verzachten. De coronapandemie zal
niet blijven voortduren, maar de mogelijkheid om zich snel aan te
passen aan nieuwe situaties zal de kmo’s altijd een voorsprong
geven. Echter, het valt nog te bezien of het tempo van de
veranderingen zal afnemen zodra deze pandemie afneemt, maar
bedrijven kunnen het zich niet veroorloven om afwachtend erachter
te komen. Nu we een ‘nieuwe normaal’ met digitale handel tegemoet
treden, moeten de kmo’s hun technologie en bedrijfsactiviteiten zo
flexibel en veerkrachtig mogelijk maken.

Illustratie: Microsoft

Opzet
onderzoek

HET EMPIRISCH (WAARNEMEND) gedeelte van het onderzoek is als een
meervoudige casestudy (vergelijkende gevalsanalyse) uitgevoerd
onder een niet-representatieve steekproef van vijf Surinaamse
kmo’s. Bij dit onderzoek worden bedrijven met tien tot 49
medewerkers gerekend tot ‘kleine ondernemingen’. Bedrijven met
vijftig tot 249 medewerkers zijn ‘middelgrote ondernemingen’.

De kmo’s zijn gevestigd in Paramaribo, Wanica of Commewijne. De
gekozen sectorafbakening is: industrie, bouwnijverheid, autosector,
groothandel, detailhandel, horeca, transport en communicatie,
financiele dienstverlening, toerisme, zakelijke diensten en overige
diensten. De onderzoeksgegevens zijn verzameld door middel van
participerende observaties, het afnemen van interviews en het
analyseren van documentatie.

In dit onderzoek is gebruikgemaakt van semigestructureerde open
interviews. Alle interviewers gebruikten een standaardvragenlijst
die als kader diende voor de vragen. Alle vragen zijn gegroepeerd
op basis van vier thema’s:

1. managementcontrole;

2. ondersteuning van medewerkers;

3. organisatiecultuur;

4. communicatie.

De geinterviewden werden niet willekeurig gekozen in nauw
overleg met de contactpersoon van elke kmo. Ze omvatten, voor alle
kmo’s, leden van het management die beslissen over marketing,
verkoop of (kantoor)automatisering en een selectie van werknemers
in verschillende posities.

Een belangrijk aspect bij het kiezen van een veranderstrategie
is of deze past bij de omgevingsfactoren van de organisatie. De
studie levert een theoretische bijdrage aan
kmo-ondernemerschapsonderzoek, omdat het meer gedetailleerde
inzichten geeft in de organisatieveranderingen in kmo’s. Op het
gebied van kmo-ondernemerschap in Suriname is dringende behoefte om
vast te stellen hoe verandermanagement de succesvolle adoptie en
het gebruik van verandering stimuleert.

Het onderzoek had tot doel om vast te stellen hoe contextuele
factoren veranderingsstrategieen beinvloeden tijdens de invoering
van organisatieverandering in kmo’s. Het bespreekt eerst de ver-
anderingsstrategieen die deze kmo’s toepassen om hun digitale
transformatie te laten bloeien in een nieuw tijdperk met Covid-19
en daarna. Vervolgens wordt onderzocht of de kmo’s de juiste
veranderingsstrategieen kiezen die overeenkomen met hun contextuele
factoren.

Aanbevelingen toekomstig onderzoek

IN VEEL LANDEN worden kmo’s gezien als de motor van economische
groei en werkgelegenheidsschepping. Ook in de Caribische regio
staan kmo’s centraal bij duurzame economische groei. Economisch
minder ontwikkelde landen hechten grote waarde aan kmo’s. Dit onder
meer vanwege hun potentie om uit te groeien tot grotere,
productievere eenheden en hun vermogen om te investeren in nieuwe
technologie en de (snelle) adoptie daarvan. Maar ook om hun
veerkracht of vermogen zich aan te passen aan nieuwe economische
omstandigheden.

De uitbraak van het coronavirus heeft ongetwijfeld de overstap
van de Surinaamse kmo’s naar ‘digitaal’ versneld. Op het eerste
gezicht lijkt een dergelijke overgang de overweldigende logica te
omarmen dat de toekomst digitaal is zonder de traditionele
bedrijfsmodellen te negeren. Om deze reden bespraken de managers
van de kmo’s de voordelen van het vermogen om oude sterke punten te
benutten en nieuwe kansen te verkennen. Aanvankelijk waren de
meeste managers van mening dat er een wisselwerking is tussen deze
twee activiteiten. Echter, om beter uit de coronacrisis te komen,
moeten de kmo’s manieren vinden om beide tegemoet te komen. De
managers moeten begrijpen dat digitalisering niet noodzakelijk ten
koste gaat van fysieke winkels of kantoren. Het is mogelijk om
beide tegelijkertijd te bereiken.

Nu door de corona-uitbraak de wereld is veranderd en ook het
consumentengedrag in Suriname is geevolueerd, is het voor kmo’s
essentieel om ‘<I>digital first’ te worden. Zij moeten hun
klanten online ontmoeten en bedienen in plaats van offline. Voor
gevestigde kmo’s is het integreren van winkels/kantoren en
‘digitaal’ de kansrijkste optie. Daarom beveelt de onderzoeker aan
om samen met de Surinaamse kmo-sector te werken aan het opbouwen
van onderzoeksinitiatieven op twee gebieden:

1. het vermogen tot verandering binnen de
organisatiecultuur van kmo’s en

2. de integratie van fysieke winkels/kantoren
en ‘digitaal’ als onderdeel van digitale transformatie en
veranderstrategieen. ?

*Het artikel ‘Digital Transformation and Change
Strategies of Small and Medium-Sized Enterprises (SMEs)’ is te
lezen op de website van het AJS van de Anton
de Kom Universiteit. Het AJS biedt aan wetenschappers en academici
de gelegenheid om hun artikelen te publiceren



Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina