‘De kennis van tembe mag niet verloren gaan’

The content originally appeared on: De Ware Tijd Online

24/04/2022 18:58
-
Audry Wajwakana

Mirella Amautan met haar schilderwerken getiteld ‘Overwinning’ en ‘Gezamenlijk’ waarin ze tembe tekens op een creatieve en innovatieve manier heeft verwerkt.
Foto: Audry Wajwakana

PARAMARIBO
“Vroeger communiceerden mensen via tembe tekens. Nu men kan lezen en schrijven, vindt men die tekens niet meer belangrijk.” Mirella Amautan (36) vreest dat het gebruik van de tembe, een kunstvorm, die vooral bekend staat onder de marrongemeenschappen, verloren zal gaan.

Zij bedacht een vernieuwende en creatieve manier om de tembe
over te brengen aan jongeren. Voor haar afstudeerproject van haar
studie Beeldende Kunsten bij de Academie voor Hoger Kunst en
Cultuur (AHKCO) heeft zij abstracte schilderijen gemaakt, waarin ze
de tembe tekens in kleurige golvende figuren verwerkt. Met deze
schilderwerken geeft ze een nog moderne manier hoe het cultureel
erfgoed te behouden.

Tembe bestaat vaak uit inkervingen (houtsnijwerk) of
beschilderingen van tekens op gebruiksvoorwerpen of voorgevels van
huizen. In het onderzoek maakte ze een onderscheid tussen
houtsnijden en schilderen. Bij de meeste marrongemeenschappen
begonnen ze allen met houtsnijden.

“De Saramacaners zijn alleen hiermee verdergegaan. De Aucaners
doen ook aan houtsnijden , alleen doen zij de inkervingen niet zo
diep als de Saramaccaners. Zij doen het vlak en gebruiken
verfkleuren om het product waar ze aan bezig zijn verder mooier te
maken”, zegt Amautan, die zelf ook Aucaanse is.

De kleuren die bij tembe worden gebruikt hebben net als de
tekens hun eigen betekenissen. Rood staat voor bloed of man.
Geel/oranje voor de zon, vuur, goud of rijkdom. Blauw voor hemel en
water, groen voor de natuur. Grijs voor regen of de avond, rose
voor familie en kinderen, bruin voor zwarte en bruine man en blauw
marine ook voor familie en kinderen.

Er zijn ook tinten (zwart en wit) allemaal met hun eigen
betekenissen. De tekens die ze in haar schilderijen heeft gebruikt
zijn onder andere aninichi finga (overwinning), saa tifi
(gekarteld/zaag), seni bochi (liefde), dai ati (veranderen,
veranderen van gedachten), keti (ketting) en nog meer. Een
combinatie van die symbolen en kleuren verwerkte ze in de
schilderijen getiteld ‘Overwinning’ en ‘Gezamenlijk’.

Door abstract te kiezen in plaats van realisme kon Amautan veel
creatiever zijn. “Realisme geeft aan dat je iets moet doen dat al
bestaat. Ik wil juist datgene dat al bestaat naar een hoger niveau
tillen. Moderner, zodat jongeren hierdoor getriggerd worden om meer
er over te zoeken”, zegt Amautan.



Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina