De epidemie die we verschuilen tussen onze andere problemen

The content originally appeared on: De Ware Tijd Online

12/11/2021 07:58

Het zijn vaak juist impulsieve acties die bij verdrietige, depressieve of hulpeloze personen leiden tot een tragische dood en fysieke barrieres kunnen wel degelijk helpen dit te voorkomen.
Foto: Pixabay

SUICIDALITEIT
De algemene kennis over omstandigheden en aanleidingen tot zelfdoding in Suriname is al vrij uitgebreid. Wat ons rest is om deze kennis niet te ontwijken, maar te gebruiken om ons volk gezond te maken. Toch zien we niets dat op concrete stappen van beleidsmakers duidt om de sluipende epidemie van zelfdoding aan te pakken. Wat ons rest is om deze kennis niet te ontwijken, maar te gebruiken om ons volk gezond te maken.

Tekst Ferayed Hok – Beeld dWT Archief

VERSCHOLEN TUSSEN DE cijfers voor
moord en diefstal en begraven onder het goede nieuws van een
‘dalende trend van criminaliteit’, werden afgelopen week ook de
cijfers over zelfdoding bekendgemaakt. In de eerste helft van 2021
hebben 55 mensen zichzelf gedood, meer dan in het gehele jaar 2020.
Criminaliteit mag dan wel een dalende trend vertonen, maar het
aantal mensen dat suicide pleegt, blijft maar stijgen. Sterker nog;
als deze trend zich voortzet is Suriname aan het eind van het jaar
het land met de meeste zelfdodingen op het westelijk halfrond. Maar
nog belangrijker dan ons zorgen maken over onze imagoschade, is het
vooral belangrijk dat we nagaan waarom zoveel Surinamers geen
andere uitweg zien. En waarom we als land nog zo weinig actie
(lijken te) ondernemen om deze mensen te helpen zelfdoding te
voorkomen.

De meest voorkomende vorm van
zelfdoding in Suriname is, net zoals in buurland Guyana, het
innemen van Gramoxone. In het artikel ‘Het verdriet van Nickerie’
verschenen in Medisch Contact (11 december 2013), beschrijft
MDL-arts (maag-darm-leverziekten) Foke van Delft hoe de
overvloedige beschikbaarheid van Gramoxone in het rijstdistrict de
drempel voor zelfdoding of zelfverminking verlaagt. Terwijl het al
jarenlang bekend is hoe gevaarlijk dit spul is, lijkt er van
overheidswege geen echte actie te zijn om de beschikbaarheid
hiervan te beperken of strenge regulering te hanteren.

Impulsieve acties

Op dezelfde wijze kun je kijken naar de Wijdenboschbrug. Twee
decennia na de oplevering van deze belangrijke verkeersverbinding
heeft het ministerie van Openbare Werken bijvoorbeeld nog steeds
geen plannen om er netten of kabels te spannen die pogingen tot
zelfdoding kunnen verhinderen. Volgens de huidige minister zouden
maatregelen niet nodig zijn, omdat mensen toch andere manieren
zullen vinden om suicide te plegen. Deze gedachtegang is er een
duidelijk voorbeeld van dat onze politieke leiders onvoldoende
begrijpen hoe de neiging tot zelfdoding werkt. Het zijn vaak juist
impulsieve acties die bij verdrietige, depressieve of hulpeloze
personen leiden tot een tragische dood en fysieke barrieres kunnen
wel degelijk helpen dit te voorkomen.

De ruime beschikbaarheid van middelen om suicide te plegen kan
ook rekenen op voldoende reclame. Vrijwel iedere week publiceren
nieuwsmedia gedetailleerde artikelen over gevallen van zelfdoding
die vervolgens circuleren op social media. Zo lees je de koppen
als: ‘Man pleegt zelfmoord nadat hij echtgenote probeerde te
vermoorden’, ‘In woning aangetroffen man pleegde
zelfmoord’, ’70-jarige man schiet zichzelf
dood’ en ‘Politieman X pleegt zelfmoord in Van
Roosmalenstraat’. Daarmee wordt duidelijk dat
zowel het Korps Politie Suriname als bepaalde mediahuizen niet
begrijpen wat het effect kan zijn van dergelijke berichtgevingen.
Los van het gevaar van imitatiegedrag, kunnen ze net dat laatste
‘aanmoedigend’ zetje in de rug zijn voor anderen die de wanhoop
nabij zijn.

Bij sommige verslaglegging worden naast de vorm van zelfdoding
en de wijze waarop, ook irrelevante informatie zoals betrokken
relaties en zelfs namen en adressen beschreven en
oorzaak-gevolg-verbanden gesuggereerd. Dit verergert het leed voor
de nabestaanden, zorgt voor een verstoord beeld van de werkelijke
problematiek achter de zelfdodingen en stimuleert bovendien
imitatiegedrag.

De extreme toename van het aantal zelfdodingen in Suriname en de
dreiging van het onnodig verlies van nog meer levens, zou voor
beleidsmakers op het hoogste niveau een wake-up call moeten zijn.
Toch zien we niets dat op concrete stappen van de regering duidt om
de sluipende epidemie van zelfdoding aan te pakken. Niet in de
staatsbegroting voor 2021, niet in het Nationaal Herstelplan van de
regering en zelfs niet in het Strategisch Plan voor Gezondheid en
Welzijn.

Afgezien van het Covid-noodfonds, is van de totale
staatsbegroting voor 2021 slechts 1,5 procent bestemd voor het
ministerie van Volksgezondheid. Van de totale begroting voor het
ministerie van Justitie en Politie is 0,17 procent bestemd voor
kinder- en jeugdbeleid, terwijl dit als kernthema van het
ministerie wordt genoemd en een belangrijk middel kan zijn in het
voorkomen van zelfdoding en depressie onder jongeren. Naast de
reguliere kosten voor het Psychiatrisch Centrum Suriname blijkt
niet uit de begroting dat er extra aandacht of beleid zal komen
voor het verbeteren en beschermen van de mentale gezondheid van
Surinamers.

Blussen van brandjes

Als samenleving zijn wij zo in de greep van de economische
crisis en de Covid-pandemie. Maar net zoals de cijfers over suicide
verscholen zitten tussen de criminaliteitscijfers, schuilen er
geheimen tussen onze dagelijkse problemen. Het zijn geheimen waar
we niet over willen praten omdat we vooral bezig zijn met overleven
en het blussen van brandjes. Maar het zijn vooral ook geheimen die
de rust van cultuur, traditie en religie zouden verstoren. Denk
daarbij aan afgezaagde ideeen over wat het betekent om mannelijk of
vrouwelijk te zijn. Of aan verstoorde beelden van romantiek,
seksualiteit en genderdiversiteit. En niet te vergeten de
overblijfselen van koloniaal racisme die nog diepgeworteld
zitten.

De algemene kennis over zelfdoding in Suriname is al vrij
uitgebreid. De cijfers laten zien dat zelfdoding vaker voorkomt
onder mannen, personen van Hindostaanse en Marronafkomst, gewapende
ambtenaren zoals politieagenten en militairen, gedetineerden en
LGBTQ-personen. We weten dat veel gevallen van zelfdoding
plaatsvinden door ondoordachte, dan wel impulsieve reacties en dat
die het gevolg kunnen zijn van imitatiegedrag door slechte
journalistiek. We weten dat de beschikbaarheid van middelen zoals
Gramoxone en wapens en de vrije toegankelijkheid tot bijvoorbeeld
de Wijdenboschbrug, de drempel tot zelfdoding verlagen. Wat ons
rest is om deze kennis niet te ontwijken, maar te gebruiken om ons
volk gezond te maken.

Mijn voorstel en verzoek zijn daarom als volgt. Laten wij in
familiekring vrijer praten over de emotionele en fysieke trauma’s
die er bestaan. Laten we bij gewapende machten het mentaal welzijn
van onze ambtenaren hoog in het vaandel dragen en daar de nodige
begeleiding bij geven. Laten we in het onderwijs onze jongeren
betere coping mechanismen aanleren om met stress om te gaan. Laten
we in de politiek harde gesprekken aangaan over het prioriteren van
volksgezondheid en onderwijs in het beleid, en daarbij onze
kinderen, vrouwen en mannen beschermen tegen fysiek en emotioneel
misbruik.

Laten we binnen de gezondheidszorg voldoende ruimte maken om
suicidaliteit als medische aandoening te behandelen. Laten we dat
samen aanpakken met andere verscholen aandoeningen zoals depressie,
ADHD, autisme en angststoornissen. En laten we dat alsjeblieft
zodanig vergoeden dat de kosten geen drempel vormen voor het
ontvangen van mentale gezondheidszorg. En tenslotte verzoek ik u,
laten we elkaar de ruimte geven om de problemen te bespreken die we
anders zouden verschuilen voor elkaar.

Zit jij of iemand die jij kent met
gedachten over zelfdoding? Maak dan een afspraak bij een psycholoog
of praat erover met jouw huisarts. Je kunt ook bellen met de
crisislijn 114 van het Psychiatrisch Centrum
Suriname.

Overzicht psychologen aangesloten bij het
SZF

Ferayed Hok is
masterstudent Geneeskunde aan het Erasmus MC in Rotterdam en heeft
een titel in de Werktuigbouwkunde. Daarnaast werkt hij als
journalist voor Erasmus Magazine.




Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina